10Al + 36HNO₃HNO₃ rất loãng (sản phẩm khử N₂)→10Al(NO₃)₃ + 3N₂ + 18H₂O

Các bước thăng bằng electron

1. Xác định số oxi hoá: Al là chất khử (Al⁰ → Al⁺³), HNO₃ là chất oxi hoá (N⁺⁵ → N⁰).
2. Viết quá trình oxi hoá và quá trình khử:

   Quá trình oxi hoá:	Al0 → Al+3 + 3e	× 10
   Quá trình khử:	2N+5 + 10e → N20	× 3

3. Thăng bằng electron: BCNN(3, 10) = 30 → nhân quá trình oxi hoá với 10, quá trình khử với 3.
4. Đặt hệ số vào phương trình rồi cân bằng các nguyên tố còn lại (kiểm tra lại H, O).

Điều kiện phản ứng

HNO₃ rất loãng (sản phẩm khử N₂)

Hiện tượng

Nhôm tan dần, thoát khí không màu (N₂) không hoá nâu trong không khí.

Phương trình ion thu gọn

10Al + 36H⁺ + 6NO₃⁻ → 10Al³⁺ + 3N₂ + 18H₂O

Bài tập vận dụng

Chất tham gia và sản phẩm

• HNO₃ — axit nitric
• H₂O — nước
• Al — nhôm
• N₂ — nitơ
• Al(NO₃)₃ — nhôm nitrate

Phản ứng liên quan

• Cu tác dụng với HNO₃ loãng3Cu + 8HNO₃ → 3Cu(NO₃)₂ + 2NO + 4H₂O
• Cu tác dụng với HNO₃ đặcCu + 4HNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2NO₂ + 2H₂O
• Tổng hợp NH₃ từ N₂ và H₂N₂ + 3H₂ → 2NH₃
• Na tác dụng với nước2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂
• KMnO₄ tác dụng với HCl đặc2KMnO₄ + 16HCl → 2KCl + 2MnCl₂ + 5Cl₂ + 8H₂O