CH₃COONa – Natri axetat

Tính chất hoá học

Muối của acid yếu và base mạnh: dung dịch có môi trường base yếu; là nguồn điều chế acid acetic và methane.

• Thuỷ phân: CH₃COO⁻ + H₂O ⇌ CH₃COOH + OH⁻.
• Với acid mạnh (giải phóng acid acetic, có mùi giấm): CH₃COONa + HCl → CH₃COOH + NaCl.
• Nung với vôi tôi xút (điều chế methane): CH₃COONa + NaOH → CH₄ + Na₂CO₃ (CaO, t°).
• Điện phân dung dịch (phản ứng Kolbe): 2CH₃COONa + 2H₂O → C₂H₆ + 2CO₂ + H₂ + 2NaOH (điện phân).

Điều chế

Trung hoà acid acetic: CH₃COOH + NaOH → CH₃COONa + H₂O; 2CH₃COOH + Na₂CO₃ → 2CH₃COONa + CO₂↑ + H₂O.

Ứng dụng

Túi chườm nóng (dung dịch quá bão hoà kết tinh toả nhiệt); dung dịch đệm acetate trong phòng thí nghiệm; chất bảo quản và điều vị thực phẩm; chất cầm màu trong nhuộm; điều chế methane trong phòng thí nghiệm.

Nhận biết

Đun nhẹ với H₂SO₄ loãng thấy mùi giấm; dung dịch với FeCl₃ cho màu đỏ nâu; ion Na⁺ cho ngọn lửa màu vàng.

Phản ứng tiêu biểu

• Acetic acid tác dụng với NaOHCH₃COOH + NaOH → CH₃COONa + H₂O
• Acetic acid tác dụng với sodium2CH₃COOH + 2Na → 2CH₃COONa + H₂
• Acetic acid tác dụng với Na₂CO₃2CH₃COOH + Na₂CO₃ → 2CH₃COONa + CO₂ + H₂O
• Acetic acid tác dụng với NaHCO₃CH₃COOH + NaHCO₃ → CH₃COONa + CO₂ + H₂O
• Điều chế methane trong phòng thí nghiệmCH₃COONa + NaOH → CH₄ + Na₂CO₃
• Acetaldehyde tác dụng với Cu(OH)₂CH₃CHO + 2Cu(OH)₂ + NaOH → CH₃COONa + Cu₂O + 3H₂O
• Xà phòng hoá ethyl acetateCH₃COOC₂H₅ + NaOH → CH₃COONa + C₂H₅OH
• Xà phòng hoá methyl acetateCH₃COOCH₃ + NaOH → CH₃COONa + CH₃OH
• Thuỷ phân vinyl acetate trong kiềmCH₃COOC₂H₃ + NaOH → CH₃COONa + CH₃CHO
• Thuỷ phân phenyl acetate trong kiềmCH₃COOC₆H₅ + 2NaOH → CH₃COONa + C₆H₅ONa + H₂O

Cùng nhóm hợp chất hữu cơ

• CH₃COOH – axit axetic
• C₂H₅OH – etanol
• C₂H₄ – etilen
• C₂H₂ – axetilen
• CH₃CHO – anđehit axetic
• C₆H₁₂O₆ – glucozơ
• CH₃OH – metanol
• CH₄ – metan