Na₂SO₃ – Natri sunfit

Tính chất hoá học

Muối của sulfurous acid: tính khử đặc trưng (S⁺⁴ → S⁺⁶), bị acid mạnh phân huỷ giải phóng SO₂.

• Với acid mạnh (điều chế SO₂ trong phòng thí nghiệm): Na₂SO₃ + 2HCl → 2NaCl + SO₂↑ + H₂O; Na₂SO₃ + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + SO₂↑ + H₂O.
• Tính khử — với oxygen (dung dịch để ngoài không khí): 2Na₂SO₃ + O₂ → 2Na₂SO₄.
• Tính khử — với halogen: Na₂SO₃ + Cl₂ + H₂O → Na₂SO₄ + 2HCl; Na₂SO₃ + Br₂ + H₂O → Na₂SO₄ + 2HBr.
• Tính khử — với KMnO₄ (mất màu tím): 5Na₂SO₃ + 2KMnO₄ + 3H₂SO₄ → 5Na₂SO₄ + K₂SO₄ + 2MnSO₄ + 3H₂O.
• Với dung dịch muối bari (kết tủa trắng tan trong HCl): Na₂SO₃ + BaCl₂ → BaSO₃↓ + 2NaCl.
• Với lưu huỳnh (điều chế thiosulfate): Na₂SO₃ + S → Na₂S₂O₃ (t°).

Điều chế

Sục SO₂ vào dung dịch kiềm hoặc soda: SO₂ + 2NaOH → Na₂SO₃ + H₂O; SO₂ + Na₂CO₃ → Na₂SO₃ + CO₂.

Ứng dụng

Chất bảo quản và chống oxi hoá trong thực phẩm, rượu vang; khử oxygen hoà tan trong nước lò hơi; tẩy trắng bột giấy, vải; chất hãm trong ảnh; điều chế SO₂ và Na₂S₂O₃.

Nhận biết

Với HCl có khí mùi hắc làm mất màu dung dịch KMnO₄ hoặc nước bromine; với BaCl₂ kết tủa trắng tan trong HCl (BaSO₄ không tan).

Phản ứng tiêu biểu

• NaOH tác dụng với SO₂2NaOH + SO₂ → Na₂SO₃ + H₂O
• KMnO₄ oxi hoá Na₂SO₃ trong H₂SO₄2KMnO₄ + 5Na₂SO₃ + 3H₂SO₄ → K₂SO₄ + 2MnSO₄ + 5Na₂SO₄ + 3H₂O
• Điều chế SO₂ từ Na₂SO₃Na₂SO₃ + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + SO₂ + H₂O
• KMnO₄ oxi hoá Na₂SO₃ trong nước2KMnO₄ + 3Na₂SO₃ + H₂O → 2MnO₂ + 3Na₂SO₄ + 2KOH
• KMnO₄ oxi hoá Na₂SO₃ trong kiềm2KMnO₄ + Na₂SO₃ + 2KOH → 2K₂MnO₄ + Na₂SO₄ + H₂O

Cùng nhóm muối

• NaCl – natri clorua
• Na₂SO₄ – natri sunfat
• CaCO₃ – canxi cacbonat
• Na₂CO₃ – natri cacbonat
• CuSO₄ – đồng(II) sunfat
• AgNO₃ – bạc nitrat
• CaCl₂ – canxi clorua
• Fe₂(SO₄)₃ – sắt(III) sunfat