NH₄Cl – Amoni clorua

Tính chất hoá học

Muối ammonium: dung dịch có tính acid yếu (ion NH₄⁺ thuỷ phân), kém bền nhiệt, phản ứng với kiềm giải phóng NH₃.

• Thuỷ phân: NH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃ + H₃O⁺.
• Với dung dịch kiềm (nhận biết muối ammonium): NH₄Cl + NaOH → NaCl + NH₃↑ + H₂O; 2NH₄Cl + Ca(OH)₂ → CaCl₂ + 2NH₃↑ + 2H₂O.
• Nhiệt phân (phân huỷ rồi tái kết hợp khi nguội, trông như thăng hoa): NH₄Cl → NH₃↑ + HCl↑ (t°).
• Với dung dịch AgNO₃: NH₄Cl + AgNO₃ → AgCl↓ + NH₄NO₃.

Điều chế

Cho NH₃ tác dụng với HCl: NH₃ + HCl → NH₄Cl. Là sản phẩm phụ của quá trình Solvay: NaCl + NH₃ + CO₂ + H₂O → NaHCO₃ + NH₄Cl.

Ứng dụng

Phân đạm (amoni clorua); chất điện li trong pin khô Zn–C; chất tẩy gỉ khi hàn thiếc; thuốc long đờm, điều chỉnh pH; dùng trong mạ điện và thuộc da.

Nhận biết

Đun với dung dịch NaOH giải phóng khí mùi khai làm xanh quỳ tím ẩm; với AgNO₃ cho kết tủa trắng; đun nóng chất rắn thấy "thăng hoa" (bốc hơi rồi bám trắng ở chỗ lạnh).

Phản ứng tiêu biểu

• NH₃ tác dụng với HClNH₃ + HCl → NH₄Cl
• Nhiệt phân NH₄ClNH₄Cl → NH₃ + HCl
• NH₄Cl tác dụng với Ba(OH)₂2NH₄Cl + Ba(OH)₂ → BaCl₂ + 2NH₃ + 2H₂O
• NH₃ dư tác dụng với Cl₂8NH₃ + 3Cl₂ → N₂ + 6NH₄Cl
• NH₄Cl tác dụng với NaOHNH₄Cl + NaOH → NaCl + NH₃ + H₂O
• Điều chế NH₃ từ NH₄Cl và Ca(OH)₂2NH₄Cl + Ca(OH)₂ → CaCl₂ + 2NH₃ + 2H₂O
• Pin khô Zn–C (Leclanché) phóng điệnZn + 2MnO₂ + 2NH₄Cl → ZnCl₂ + Mn₂O₃ + 2NH₃ + H₂O
• Quy trình Solvay sản xuất NaHCO₃NaCl + NH₃ + CO₂ + H₂O → NaHCO₃ + NH₄Cl

Cùng nhóm muối

• NaCl – natri clorua
• Na₂SO₄ – natri sunfat
• CaCO₃ – canxi cacbonat
• Na₂CO₃ – natri cacbonat
• CuSO₄ – đồng(II) sunfat
• AgNO₃ – bạc nitrat
• CaCl₂ – canxi clorua
• Fe₂(SO₄)₃ – sắt(III) sunfat