NaNO₃ – Natri nitrat

Tính chất hoá học

Muối tan, bền ở nhiệt độ thường; kém bền nhiệt (nitrate kim loại kiềm phân huỷ thành nitrite) và có tính oxi hoá khi nung.

• Nhiệt phân: 2NaNO₃ → 2NaNO₂ + O₂↑ (t°).
• Với H₂SO₄ đặc (điều chế HNO₃ trong phòng thí nghiệm): NaNO₃ + H₂SO₄ (đặc) → NaHSO₄ + HNO₃↑ (t°).
• Tính oxi hoá khi nung với chất khử: 2NaNO₃ + C → 2NaNO₂ + CO₂↑ (t°).
• Trong dung dịch không có tính oxi hoá; nhận biết ion NO₃⁻ bằng Cu và H₂SO₄ đặc (khí nâu đỏ).

Điều chế

Khai thác từ mỏ diêm tiêu Chile; trung hoà: NaOH + HNO₃ → NaNO₃ + H₂O; Na₂CO₃ + 2HNO₃ → 2NaNO₃ + CO₂↑ + H₂O.

Ứng dụng

Phân đạm; thành phần thuốc nổ, pháo hoa; sản xuất thuỷ tinh, men; bảo quản thịt chế biến; muối nóng chảy truyền nhiệt trong nhà máy điện mặt trời.

Nhận biết

Ion Na⁺ cho ngọn lửa màu vàng; nung với than thấy cháy bùng; thêm Cu và H₂SO₄ đặc rồi đun nhẹ có khí nâu đỏ (ion NO₃⁻).

Phản ứng tiêu biểu

• AgNO₃ tác dụng với NaClAgNO₃ + NaCl → AgCl + NaNO₃
• NaBr tác dụng với AgNO₃NaBr + AgNO₃ → AgBr + NaNO₃
• NaI tác dụng với AgNO₃NaI + AgNO₃ → AgI + NaNO₃
• NO₂ tác dụng với NaOH2NO₂ + 2NaOH → NaNO₂ + NaNO₃ + H₂O
• NaOH tác dụng với HNO₃NaOH + HNO₃ → NaNO₃ + H₂O
• Điều chế HNO₃ trong phòng thí nghiệmNaNO₃ + H₂SO₄ → NaHSO₄ + HNO₃
• Nhiệt phân NaNO₃2NaNO₃ → 2NaNO₂ + O₂
• Nhận biết ion sulfateBa(NO₃)₂ + Na₂SO₄ → BaSO₄ + 2NaNO₃

Cùng nhóm muối

• NaCl – natri clorua
• Na₂SO₄ – natri sunfat
• CaCO₃ – canxi cacbonat
• Na₂CO₃ – natri cacbonat
• CuSO₄ – đồng(II) sunfat
• AgNO₃ – bạc nitrat
• CaCl₂ – canxi clorua
• Fe₂(SO₄)₃ – sắt(III) sunfat