C₄H₁₀ – Butan

Tên theo chương trình 2018: butane

Cấu tạo

Có hai đồng phân cấu tạo: butane mạch thẳng CH₃–CH₂–CH₂–CH₃ và 2-methylpropane (isobutane) mạch nhánh. Đồng phân mạch nhánh có nhiệt độ sôi thấp hơn.

Alkane: thế, cháy, cracking, tách hydrogen và oxi hoá không hoàn toàn có xúc tác.

Cháy (nhiên liệu gas): 2C₄H₁₀ + 13O₂ → 8CO₂ + 10H₂O.
Thế với chlorine (ưu tiên thế H ở carbon bậc cao): C₄H₁₀ + Cl₂ → C₄H₉Cl + HCl (ánh sáng).
Cracking (bẻ gãy mạch): C₄H₁₀ → CH₄ + C₃H₆ (t°, xúc tác); C₄H₁₀ → C₂H₆ + C₂H₄ (t°, xúc tác).
Tách hydrogen: C₄H₁₀ → C₄H₈ + H₂ (t°, xúc tác).
Oxi hoá không hoàn toàn (sản xuất acid acetic): 2C₄H₁₀ + 5O₂ → 4CH₃COOH + 2H₂O (180 °C, 50 atm, xúc tác).

Tách từ khí dầu mỏ và khí thiên nhiên bằng chưng cất phân đoạn; là thành phần của khí hoá lỏng LPG cùng với propane.

Khí đốt hoá lỏng (bình gas gia đình, bật lửa); nguyên liệu cracking để sản xuất ethylene, propylene; sản xuất acid acetic, butadiene (cao su buna).

Không làm mất màu nước bromine và KMnO₄ (alkane); cháy với ngọn lửa xanh; nặng hơn không khí nên khí rò rỉ tích tụ ở thấp.