Dung dịch CuSO₄, nhiệt độ thường

Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu

Fe tác dụng với dung dịch CuSO₄

Thuộc: Lớp 9 · Lớp 12 · Phản ứng oxi hoá – khử · Phản ứng thế

Trong SGK Kết nối tri thức: KHTN 9, tr. 91; Hoá học 12, tr. 72, 93, 96.

Trong dãy hoạt động hoá học của kim loại: Fe thứ 8/17, đứng trước H; Cu thứ 13/17, đứng sau H.

Các bước thăng bằng electron

  1. Xác định số oxi hoá: Fe là chất khử (Fe⁰ → Fe⁺²), CuSO4 là chất oxi hoá (Cu⁺² → Cu⁰).
  2. Viết quá trình oxi hoá và quá trình khử:
    Quá trình oxi hoá:Fe0 → Fe+2 + 2e× 1
    Quá trình khử:Cu+2 + 2e → Cu0× 1
  3. Thăng bằng electron: BCNN(2, 2) = 2 → nhân quá trình oxi hoá với 1, quá trình khử với 1.
  4. Đặt hệ số vào phương trình rồi cân bằng các nguyên tố còn lại (kiểm tra lại H, O).

Điều kiện phản ứng

Dung dịch CuSO₄, nhiệt độ thường

Hiện tượng

Có lớp kim loại màu đỏ (Cu) bám vào đinh sắt; màu xanh của dung dịch nhạt dần, chuyển sang lục nhạt (FeSO₄).

Ghi chú

Kim loại đứng trước đẩy kim loại đứng sau ra khỏi dung dịch muối.

Phương trình ion thu gọn

Fe + Cu²⁺ → Fe²⁺ + Cu

Bài tập vận dụng

Câu 1. Hiện tượng khi ngâm đinh sắt sạch trong dung dịch CuSO₄ là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B. có lớp kim loại màu đỏ bám vào đinh sắt, màu xanh của dung dịch nhạt dần

Fe đẩy Cu ra khỏi muối: Cu (đỏ) bám lên đinh sắt, Cu²⁺ (xanh) giảm dần, thay bằng Fe²⁺ (lục nhạt).

Câu 2. Trong phản ứng Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu, chất oxi hoá là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C. CuSO₄

Cu⁺² trong CuSO₄ nhận 2e tạo Cu⁰ (bị khử) → CuSO₄ là chất oxi hoá; Fe⁰ → Fe⁺² là chất khử.

Câu 3. Ngâm một đinh sắt trong dung dịch CuSO₄; sau phản ứng khối lượng đinh sắt tăng 0,8 g (Cu bám hết vào đinh). Số mol Fe đã phản ứng là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A. 0,1 mol

Mỗi mol Fe (56 g) tan ra thì 1 mol Cu (64 g) bám vào → khối lượng tăng 8 g/mol. 0,8 : 8 = 0,1 mol.

Câu 4. Phương trình ion thu gọn của phản ứng Fe với dung dịch CuSO₄ là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D. Fe + Cu²⁺ → Fe²⁺ + Cu

SO₄²⁻ không tham gia phản ứng; Fe chỉ bị oxi hoá lên +2 (Cu²⁺ không đủ mạnh để tạo Fe³⁺).

Chất tham gia và sản phẩm

  • Fe — iron
  • CuSO4 — copper(II) sulfate
  • FeSO4 — iron(II) sulfate
  • Cu — copper

Xem thêm

Phản ứng khác của CuSO₄

Phản ứng khác của Fe

Cập nhật: