BaSO₄ – Bari sunfat

Tính chất hoá học

Muối rất bền và trơ: không tan trong acid mạnh, kiềm; vì không tan nên không độc dù ion Ba²⁺ độc. Chỉ bị khử ở nhiệt độ rất cao.

• Bị carbon khử ở nhiệt độ cao (sản xuất BaS, từ đó điều chế các muối bari khác): BaSO₄ + 4C → BaS + 4CO↑ (1000–1200 °C).
• BaS sau đó chuyển thành muối tan: BaS + 2HCl → BaCl₂ + H₂S↑.
• Không tác dụng với HCl, HNO₃, H₂SO₄ (dùng làm dấu hiệu nhận biết ion sulfate).

Điều chế

Kết tủa từ dung dịch muối bari tan với sulfate: BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄↓ + 2HCl; BaCl₂ + Na₂SO₄ → BaSO₄↓ + 2NaCl; Ba(OH)₂ + H₂SO₄ → BaSO₄↓ + 2H₂O. Khai thác từ quặng barit.

Ứng dụng

Thuốc cản quang chụp X-quang đường tiêu hoá; chất độn cho sơn, giấy, cao su, nhựa; bột màu trắng (lithopone); tăng tỉ trọng dung dịch khoan dầu khí.

Nhận biết

Kết tủa trắng mịn không tan trong HCl và HNO₃ (BaCO₃, BaSO₃ tan trong acid có khí thoát ra).

Phản ứng tiêu biểu

• BaCl₂ tác dụng với H₂SO₄BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄ + 2HCl
• BaCl₂ tác dụng với Na₂SO₄BaCl₂ + Na₂SO₄ → BaSO₄ + 2NaCl
• Na₂SO₄ tác dụng với Ba(OH)₂Na₂SO₄ + Ba(OH)₂ → BaSO₄ + 2NaOH
• Ba(OH)₂ tác dụng với H₂SO₄Ba(OH)₂ + H₂SO₄ → BaSO₄ + 2H₂O
• Nhận biết ion sulfateBa(NO₃)₂ + Na₂SO₄ → BaSO₄ + 2NaNO₃
• (NH₄)₂SO₄ tác dụng với Ba(OH)₂(NH₄)₂SO₄ + Ba(OH)₂ → BaSO₄ + 2NH₃ + 2H₂O

Cùng nhóm muối

• NaCl – natri clorua
• Na₂SO₄ – natri sunfat
• CaCO₃ – canxi cacbonat
• Na₂CO₃ – natri cacbonat
• CuSO₄ – đồng(II) sunfat
• AgNO₃ – bạc nitrat
• CaCl₂ – canxi clorua
• Fe₂(SO₄)₃ – sắt(III) sunfat