C + 4HNO₃ → CO₂ + 4NO₂ + 2H₂O

Các bước thăng bằng electron

1. Xác định số oxi hoá: C là chất khử (C⁰ → C⁺⁴), HNO₃ là chất oxi hoá (N⁺⁵ → N⁺⁴).
2. Viết quá trình oxi hoá và quá trình khử:

   Quá trình oxi hoá:	C0 → C+4 + 4e	× 1
   Quá trình khử:	N+5 + 1e → N+4	× 4

3. Thăng bằng electron: BCNN(4, 1) = 4 → nhân quá trình oxi hoá với 1, quá trình khử với 4.
4. Đặt hệ số vào phương trình rồi cân bằng các nguyên tố còn lại (kiểm tra lại H, O).

Điều kiện phản ứng

HNO₃ đặc, đun nóng

Hiện tượng

Bột than cháy âm ỉ, hao dần; thoát nhiều khí màu nâu đỏ (NO₂) lẫn CO₂ không màu; dẫn hỗn hợp khí qua nước vôi trong thấy vẩn đục (CO₂).

Ghi chú

HNO₃ đặc oxi hoá được các phi kim C, S, P.

Bài tập vận dụng

Chất tham gia và sản phẩm

• C — carbon
• HNO₃ — nitric acid
• CO₂ — carbon dioxide
• NO₂ — nitrogen dioxide
• H₂O — water