HNO₃ loãng

4Mg + 10HNO3 4Mg(NO3)2 + N2O + 5H2O

Mg tác dụng với HNO₃ loãng tạo N₂O

Thuộc: Lớp 11 · Lớp 12 · Phản ứng oxi hoá – khử

Không tìm thấy trong SGK Kết nối tri thức lớp 12.

Trong dãy hoạt động hoá học của kim loại: Mg thứ 5/17, đứng trước H.

Các bước thăng bằng electron

  1. Xác định số oxi hoá: Mg là chất khử (Mg⁰ → Mg⁺²), HNO3 là chất oxi hoá (N⁺⁵ → N⁺¹).
  2. Viết quá trình oxi hoá và quá trình khử:
    Quá trình oxi hoá:Mg0 → Mg+2 + 2e× 4
    Quá trình khử:2N+5 + 8e → 2N+1× 1
  3. Thăng bằng electron: BCNN(2, 8) = 8 → nhân quá trình oxi hoá với 4, quá trình khử với 1.
  4. Đặt hệ số vào phương trình rồi cân bằng các nguyên tố còn lại (kiểm tra lại H, O).

Điều kiện phản ứng

HNO₃ loãng

Hiện tượng

Magie tan dần, dung dịch không màu (Mg(NO₃)₂); thoát khí không màu (N₂O) không hoá nâu trong không khí — khác với NO.

Ghi chú

Kim loại hoạt động mạnh (Mg, Al, Zn) có thể khử N⁺⁵ xuống N₂O, N₂ hoặc NH₄NO₃ tuỳ nồng độ acid.

Phương trình ion thu gọn

4Mg + 10H⁺ + 2NO₃⁻ → 4Mg²⁺ + N₂O + 5H₂O

Bài tập vận dụng

Câu 1. Hệ số của HNO₃ trong phương trình Mg + HNO₃ (loãng) → Mg(NO₃)₂ + N₂O + H₂O (cân bằng, tối giản) là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B. 10

4Mg + 10HNO₃ → 4Mg(NO₃)₂ + N₂O + 5H₂O: 4 Mg nhường 8e, 2 N⁺⁵ nhận 8e tạo N₂O.

Câu 2. Số oxi hoá của N trong N₂O là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A. +1

2x + (−2) = 0 → x = +1. Mỗi N⁺⁵ nhận 4e để về N⁺¹.

Câu 3. Trong 10 phân tử HNO₃ tham gia phản ứng với Mg (sản phẩm khử N₂O), số phân tử đóng vai trò chất oxi hoá là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C. 2

Chỉ 2 N⁺⁵ chuyển thành N⁺¹ (tạo 1 N₂O); 8 HNO₃ còn lại tạo muối Mg(NO₃)₂ (môi trường).

Câu 4. Cho 4,8 g Mg tan hết trong HNO₃ loãng, thu được sản phẩm khử duy nhất là N₂O. Thể tích N₂O (đkc, 24,79 L/mol) là
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D. 1,2395 L

n(Mg) = 0,2 mol nhường 0,4 mol e; mỗi N₂O nhận 8e → n(N₂O) = 0,05 mol → 0,05 × 24,79 = 1,2395 L.

Chất tham gia và sản phẩm

  • Mg — magnesium
  • HNO3 — nitric acid
  • Mg(NO3)2 — magnesium nitrate
  • N2O — dinitrogen oxide
  • H2O — water

Xem thêm

Cùng cặp chất, khác điều kiện

Phản ứng khác của HNO₃

Phản ứng khác của Mg

Cập nhật: